 |
Vehbi Koç (1901, Ankara - 25 Şubat 1996, Antalya), Türk sanayici ve iş adamı.
Hayatı
Ankara'da Çoraklık semtindeki bir evde dünyaya geldi. Türkiye'nin önemli girişimcilerindendir. Türkiye'ye kurumsal kimlik, profesyonel yöneticilik gibi kavramları getiren kişilerden birisidir. Kurduğu Vehbi Koç Vakfı aracılığıyla, eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler konularında yardımlarda bulunmuştur. 4 çocuğu oldu; Rahmi Koç (1930), Semahat Arsel (1928), Sevgi Gönül (1938) ve Suna Kıraç (1941).
1996 yılında 25 Şubat günü, iş gezisi için gittiği Antalya'da vefat etti.
Ticaret hayatı
1917'de dedesiyle ve babasıyla görüşerek, esnaflığa başladı. Karaoğlan Caddesi'nde oturdukları evin altındaki dükkan, bir sandık ayakkabı lastiği, bir sandık şeker, birkaç teker kaşar peyniri, zeytin, makarna gibi mallarla bakkal dükkanı haline getirildi ve üzerine "Koçzade Hacı Mustafa Rahmi" tabelası kondu.
1928'de Ford ve şimdiki Mobil)'in distrübütörlüğünü aldı. Ankara başkent olunca, ortaya çıkan yapılaşma ihtiycını görerek, yapı malzemeleri işine girdi.
1937'de İstanbul'da ilk şubesini açtı. Fermenciler'de 100. 000 lira sermayeli Vehbi Koç ve Ortakları Kollektif Şirketi'ni faaliyete geçirdi. Kendi sahalarında işi çok iyi bildiğine inandığı Emin Güraç, İsrail Anastasyan ve İsak Altabef'i, şirkete ortak aldı. Ortaklık 1954'e kadar sürdü.
O zamana kadar Türkiye'de lamba bile üretilmesine izin vermeyen General Electric şirketini ikna ederek, 1948'de ilk lamba fabrikasını kurdu. 1954'te Bozkurt Mensucat, Kavel, Türk Demirdöküm ve Türkay Fabrikaları'nı kurdu. Bozkurt Mensucat tekstil alanında faaliyet gösterirken, Türk Demirdöküm, ilk radyatörleri ve daha sonra da otomotiv endüstrisi için dökme parçalar üretti.
Zamanla, beyaz eşya üretmek için Arçelik, tüp gaz üretmek için Aygaz ve otomobil üretmek için Türkiye Otomobilleri Fabrikası'nı (Tofaş) kurdu.
Siemens Türk, Uniroyal, Otosan Ford gibi şirketlerle Koç Holding'i kurarak Türkiye'nin en büyük kuruluşları arasında yer aldı.
Ödülleri
1987 yılında, Uluslararası Ticaret Örgütü,Vehbi Koç'u "Yılın İşadamı" seçti ve plaketini Yeni Delhi'de dönemin Hindistan başbakanı Rajiv Gandhi'nin elinden aldı.
1994'te Birleşmiş Milletler başkanı Boutros Boutros-Ghali kendisine, yaptığı katkılardan dolayı "Dünya Aile Planlama Ödülü" verdi.
Kitapları
"Hayat Hikayem" (My Life Story), 1973 (Türkçe ve İngilizce) "Hatıralarım, Görüşlerim, Öğütlerim" (My Memories, Vision, Advice), 1987 (Türkçe ve İngilizce) |
