 |
Tahsin Yücel (17 Şubat, 1933, Elbistan/Kahramanmaraş) , Türk öykü ve roman yazarı, denemeci, eleştirmen ve çevirmendir.
Yaşamı
Kunduracı olan Ahment Yücel'le Nuriye Münevver Hanım'ın oğludur. İlköğrenimini Elbistan Gazi Paşa İlkokulu'nda tamamladıktan sonra 1945'te İstanbul'a gelmiştir. Burda; 1953'te Galatasaray Lisesi'ni, 1960'da da İÜEF Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi. Fakülteyi bitirdikten sonra, orda kalmayı tercih etti ve 1969'da doktorluk, 1972'de doçentlik, 1978'de de profesörlük unvanlarını aldı. 2000 yılına kadar burda kaldıktan sonra emekliliğe ayrıldı. Şu anda İstanbul'da, karısı ve iki çocuğuyla yaşamaktadır.
Katkıları
Tahsin Yücel, çalışmalarına öykücülükle başladı. İlk öyküsü olan Dert Çok, Hemdert Yok!, bir derlemede (Yeni Hikayeler 1950) yayımlandı. Daha sonraları Varlık, Seçilmiş Hikayeler, Yeryüzü, Beraber ve Mavi gibi dergilerde öyküleri yayımlanmaya devam etti. Bu dönemlerde; kullandığı yalın dil, kullandığı modern sözcükler, Anadolu insanına yaklaşımındaki tutarlılık ve anlatımındaki ustalık dikkat çekti. Behçet Necatigil gibi isimlerden yorumlar aldı. Uçan Daireler, Haney Yaşamalı ve Düşlerin Ölümü adlı öykü kitaplarını yayımlayarak kariyerine devam eden Yücel, bu kitaplarda kendi geçmişinden bazı öğeler kullandı. Bunları ele alırken oldukça karamsardı; ancak daha sonraları bunu dönemin akımlarından etkilenerek yaptığını belirtmiştir. Bu kitaplarla daha çok tanınmaya başladı. 1970'li yıllara gelindiğinde, öncellikle Yaşadıktan Sonra ve Dönüşüm kitaplarıyla, daha sonra da Vatandaş ve Ben ve Öteki kitaplarıyla tarzında bir değişiklik gözlemlendi; daha derin kişilikler yaratıp, çevreyle daha az ilgilenmeye başladı. Bu kitaplarıyla karışık yorumlar alan Yücel, kariyerine Komşular adlı kitabıyla devam etti. Bu kitabın konusu, diğerlerinden farklı olarak, insanların politika hakkındaki görüşlerinin eleştirisiydi Fethi Naci, bu kitabındaki bir öyküsünü bir başyapıt olarak değerlendirdi.
Tahsin Yücel aynı zamanda bir romancıdır. Romanları (Peygamberin Son Beş Günü, Mutfak Çıkmazı, Bıyık Söylencesi) genel anlamda, halka karşı ironik eleştiriler barındırır. Bunlardan Peygamberin Son Beş Günü fazla solcu bulunduğundan dolayı politik anlamda da eleştiriler almıştır.
Öykü ve roman dışındaki eserlerine bakıldığında, Yazın, Gene Yazın ve Tartışmalar adlarında iki deneme kitabı görülür. Bunlardan ilki, genellikle kendi hayatından alıntılar içerirken, ikincisi, dilsel konuları alan polemikleri konu alır. Aynı zamanda, Türkiye'ye göstergebilimi tanıttığı çalışmaları da vardır.
Yurtiçi ve yurtdışında ses getiren yazınsal incelemelerinin yanı sıra, hatrı sayılır çevirileri de vardır. Öykülerinden bazıları, İsveççe ve Fransızca'ya çevrilmiştir.
Ödülleri ve unvanları
1956, Sait Faik Hikaye Armağanı (Haney Yaşamalı) 1959, TDK Öykü Ödülü (Düşlerin Ölümü) 1984, Azra Erhat Çeviri Üstün Hizmet Ödülü (Yaban Düşünce) 1993, Orhan Kemal Roman Armağanı (Peygamberin Son Beş Günü) 1999, Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (Söylemlerin İçinden) 1997, Fransız Hükümeti Palmes Academiques nişanı Commandeur derecesi.
Tüm Eserleri
ÖyküUçan Daireler (1954) Haney Yaşamalı (1955) Düşlerin Ölümü (1958) Yaşadıktan Sonra (1969) Ben ve Öteki (1983) Aykırı Öyküler (1989) Komşular (1999)
RomanMutfak Çıkmazı (1960) Peygamberin Son Beş Günü (1992) Bıyık Söylencesi (1995) Yalan (2002) Kumru ile Kumru (2005) Gökdelen (2006)
MasalAnadolu Masalları (1957)
AnlatıDönüşüm (1975) Vatandaş (1975)
Deneme-EleştiriYazın ve Yaşam (1976) Yazının Sınırları (1982) Tartışmalar (1993) Yazın, Gene Yazın (1995) Alıntılar (1997) Söylemlerin İçinden (1998) Salaklık Üstüne Deneme (2000) Yüz ve Söz (2003) Göstergeler (2006)
İncelemeDil Devrimi (1968) L'Imaginaire de Bernanos (1969) Figures et Messages dans la Comedie Humaine (1972) Anlatı Yerlemleri (1980) Dil Devrimi ve Sonuçları (1982) Yapısalcılık (1982) Eleştirinin Abecesi (1991) İnsanlık Güldürüsü'nde Yüzler ve Bildiriler (1997) Atatürk ve Atatürkçülük (2000)
DerlemeYazı ve Yorum (R. Barthes seçkisi) (1990)
Çeviri
1954-1960Amok (S. Zweig) (1954) Arı Maya (W. Bonsels) (1954) Tom Amca'nın Kulubesi (E. H. Beecher-Stowe) (1954) Usta İşçi (S. Zweig) (1954) Malezya Tılsımı (S. W. Maugham) (1954) Jane Eyre (C. Bronte) (1954) Taraskonlu Tartain (A. Daudet) (1954) Yarına Dönüş (U. Sigrid) (1954) Bir Numaralı Evde Olanlar (J. Steinback) (1955) Geçmiş Günler (F. Carco) (1955) Genç Kızlar (H. de Montherlant) (1955) Güzel Kadın Meyhanesi (R. Dorgeles) (1955) Kadınlara Acıyın (H. de Montherlant) (1955) Kedinin Masalları (M. Ayme) (1955) İyilik Şeytanı (H. de Montherlant) (1955) Kan (C. Malaparte) (1955) Kanatlılar (J. Kessel) (1955) Kolej Yılları (V. Larbaud) (1955) Yeryüzünde Bir Yolcu (J. Green) (1955) Katil (G. Simenon) (1956) Kül Kedisi (C. Perrault) (1956) Taşralı Kız (A. Moravia) (1956) Madam Bovary (G. Flaubert) (1956) Büyük Sürü (J. Giono) (1956) Cüzzamlı Kadınlar (H. de Montherlant) (1956) Ya Gerçek Olsaydı (R. Dorgeles) (1956) Duvargeçenler (M. Ayme) (1956) Tehlikeli Geçit (S. W. Maugham) (1957) Colomba (P. Merimee) (1958) Küçük Prenses (F. H. Burnett) (1958) Kar Topu (G. de Maupassant) (1958) Vatikan Zindanları (A. Gide) (1958) Kaçak (G. Simenon) (1959) Pamuk Prenses (J. Grimm) (1959) Kırmızı Zambak (A. France) (1959) Sapho (A. Daudet) (1959) Uzaktan (Colette) (1959) Kadın ve Kukla (P. Louys) (1959) Dünya Nimetleri (A. Gide) (1959) Aynı Yol (A. Gide) (1960) Kaz Baba (M. Ayme) (1960) Diktatörün Kadını (A. Moravia) (1960) Bella (J. Giraudoux) (1960) Yeni Nimetler (A. Gide) (1960)
1960-1996Paris Sıkıntısı (C. Baudelaire) (1961) Eugenie Grandet (H. de Balzac) (1961) Konuşan Hayvanlar (M. Ayme) (1961) Swann'ın Bir Aşkı (M. Proust) (1961) Bekarlar (H. de Montherlant) (1962) Çoban Prens (H. C. Andersen) (1962) Sisifos Efsanesi (A. Camus) (1962) Kalpazanlar (A. Gide) (1963) Tersi ve Yüzü (A. Camus) (1963) Kamelyalı Kadın (A. Dumas) (1963) Sinekler (J. P. Sartre) (1963) Evlilik (A. Moravia) (1965) Altenburg'un Ceviz Ağaçları (A. Malraux) (1966) Başkaldıran İnsan (A. Camus) (1967) İklimler (E. Herzog) (1967) Kadınlar Okulu (A. Gide) (1967) Ak Bıldırcın (J. Steinbeck) (1968) Cennet Bahçesi (H. C. Andersen) (1969) Politika ve Propoganda (J. M. Domenach) (1969) Tolstoy'un Hayatı (R. Roland) (1969) Kale (A. de Saint-Exupery) (1970) Yeşil Kısrak (M. Ayme) (1970) İnsanların Dünyası (A. de Saint-Exupery) (1970) Becket: Tanrının Şerefi (J. Anouilh) (1972) Parmak Kız (H. C. Andersen) (1972) Goriot Baba (H. de Balzac) (1972) Karlar Kraliçesi (H. C. Andersen) (1973) Eleştiri Kuramları (J. C. Carloni-C. Filloux) (1975) Nuhun Gemisi (M. Ayme) (1979) Suluboya Kutuları (M. Ayme) (1981) Yağmur Yağdıran Kedi (M. Ayme) (1981) Yaban Düşünce (C. Levi-Strauss) (1984) Kral Solomon'un Bunalımı (E. Ajar) (1985) Sevgili (M. Duras) (1986) Yazının Sıfır Derecesi (R. Barthes) (1989) Çağdaş Söylenler (R. Barthes) (1990) Duygusal Sürgün (Colette) (1991) Hastane Günlüğü (G. Herve) (1992) Kısa Düzyazılar (M. Tournier) (1993) Yaz (A. Camus) (1994) Sürgün ve Krallık (A. Camus) (1996) Göstergeler İmparatorluğu (R. Barthes) (1996) |
