 |
Orhan Gencebay, (d. 4 Ağustos 1944, Samsun). Ses sanatçısı, bestekar, şair, enstrümanist, aranjör, müzik yapımcısı, müzik direktörü, aktör.
Eski soyadı Kencebay olan sanatçı, 1968 yılında Gencebay soyadını almıştır.
Yaşamı
Müziğe 6 yaşında klasik batı müzikçi Emin Tarakçı'dan keman ve mandolin dersleri alarak başladı. 7 yaşında bağlama ve Türk Halk Müziği dersleri almaya başladı. 10 yaşında ilk beste çalışması olan Kara Kaşlı Esmerdi Kim Bilir Kimi Sevdi isimli eseri yaptı.
13 yaşında Türk Sanat Müziği ve tambur eğitimi almaya başladı. Ortaokul ve lise yıllarında Samsun, Edirne ve İstanbul musiki cemiyetlerinde yaylı tambur, THM cemiyetlerinde ise bağlama çaldı. Samsun ve İstanbul'da halk evlerinin kuruculuğunu yaptı. Kendi açtığı müzik dershanelerinde öğretmenlik yaptı.
İlk profosyonel bestesi Ruhumda Titreyen Sonsuz Bir Alevsin'i 14 yaşında yaptı.
16 yaşından itibaren jazz ve rock müziği ile ilgilenmeye başladı, batı nefesli sazlardan oluşan orkestralarda tenor sax çalarak görev yaptı. Istanbul'a gelerek konservatuvar sınavlarına girdi ve kazandı. İcra heyetinde 4 yıl görev yaptıktan sonra konservatuvardan ayrıldı. Vatani görevini bahriyeli olarak sürdürdüğü yıllarda bandoda saksafon çalmaya devam etti.
20 yaşında TRT Ankara, 22 yaşında TRT İstanbul radyosu sınavlarına girdi. Ankara radyosundan İstanbul radyosuna geçerek 10 ay çalıştı, kendi isteği ile ayrıldı.
1966'da Türkiye çapında yapılan bağlama çalma yarışmasında Arif Sağ ve Cinuçen Tanrıkorur ile birlikte derece aldı.
Arif Sağ ile birlikte 1966-1968 arası dönemde Muzaffer Akgün, Yıldız Tezcan, Ahmet Sezgin, Şükran Ay, Sabahat Akkiraz, Nuri Sesigüzel gibi birçok sanatçıya bağlama çaldı. Bu dönem içinde Kızılırmak Karakoyun, Ana, Kuyu gibi Türk filmlerinin müzik direktörlüğünü yaptı. İstanbul'daki halk evlerinde Abdullah Nail Bayşu, İsmet Sıral, Burhan Tonguç, Erkin Koray, Ömer Faruk Tekbilek, Vedat Yıldırımbora, Özer Şenay, Neşet Ertaş gibi sanatçılarla sık sık bir araya gelip müzik yaparak gelecekte kendi ortaya koyacağı müziksel sentezin ilk meyvelerini verdi. Ağlıyorum Yana Yana, Gönül bağları, Yıldız Akşamdan Doğarsın, Neredesin Leyla'm gibi türkü plakları çıkardı. Sevemedim Karagözlüm, Sabır Taşı, Goca Dünya gibi besteleri çeşitli sanatçılar tarafından okunmaya, sanat dünyasında adı besteci ve bağlama virtüözü olarak duyulmaya başlandı.
Türkü plaklarından sonra, 1968 yılında ilk serbest çalışmalar plağı Sensiz Bahar Geçmiyor/Başa Gelen Çekilirmiş'i çıkardı. Bundan sonra Topkapı Plak ve İstanbul Plak'tan seri olarak plaklar çıkarmaya devam etti. 1969 yılında çıkardığı Bir Teselli Ver/Yorgun Gözler 45'liği ile Türkiye çapında ün yaptı. Bestekar ve enstrümanist kimliğinin yanı sıra, yorumcu kimliği ile ön plana çıkmaya başladı. Ben Eski Halimle Daha Mesuttum, Hor Görme Garibi, Severek Ayrılalım, Ümit Şarkısı, Sevenler Mesut Olmaz gibi plaklara imza attı.
1972 yılında Yaşar Kekeva ile birlikte Kervan Plak şirketini kurdu, şirketin yöneticisi oldu. Kervan Plak, Türkiye'nin ilk yerli sermayeli plak şirketiydi. Bünyesine Erkin Koray, Ajda Pekkan, Muazzez Abacı, Mustafa Sağyaşar, Ahmet Özhan, Kamuran Akkor, Semiha Yankı, Samime Sanay, Neşe Karaböcek, Bedia Akartürk, Nil Burak, Ziya Taşkent, Semiramis Pekkan, Ferdi Özbeğen gibi starları alan Kervan Plak, dönemin plak piyasasının en güçlü şirketlerinden biri oldu.
Orhan Gencebay, bugüne kadar 36 sinema filminde başrol oynadı, 90'a yakın filmde müzik direktörlüğü yaptı. 1000'den fazla bestesi bulunan Orhan Gencebay, bunların 300'e yakınını kendisi seslendirdi.
Orhan Gencebay'ın yaptığı çalışmalara TRT denetleme kurulunca arabesk dendiyse de, Orhan Gencebay bu değerlendirmeyi "yanlıştır ve eksiktir" diyerek kabul etmedi.
Yasal olarak 60 milyon civarı plak ve kaset tirajı olan Orhan Gencebay'ın, korsan üretimlerin yasal üretimlerden 2 kat fazla olduğu düşünülürse, yasal olmayan üretimlerle birlikte 200 milyon civarı tirajı olduğu tahmin ediliyor. Bu da, dünyanın sayılı tiraj rakamlarındandır.
Beyaz Kelebekler grubunun da eski solisti olan ses sanatçısı Azize Gencebay'dan boşanan Orhan Gencebay'ın Sevim Emre ile 30 yılı aşkın bir süredir resmi birlikteliği devam etmektedir. Oğlu Altan Gencebay halen Kervan Plak prodüktörlüğünü yürütmektedir.
Diskografi Ben Topraktan Bir Canım albüm kapağı
Kaset&CD
Harika Plakçılık
Musalla Taşı (1968-1969 derleme) Kaderimin Oyunu (1968-1970 derleme) Bir Teselli Ver (1968-1972 derleme)
Kervan Plakçılık
Batsın Bu Dünya (1971-74 derleme) Sarhoşun Biri (1974-76 derleme) Hatasız Kul Olmaz (1974-76 derleme) Benim Dertlerim (1978) Yarabbim (1979) Aşkı Ben Yaratmadım (1980) Ben Topraktan Bir Canım (1981) Kördüğüm (1977-81 derleme) Bir Damla Mutluluk (1978-82 derleme) Leyla ile Mecnun (1983) Dil Yarası (1984) Beni Biraz Anlasaydın (1985) Cennet Gözlüm (1986) Akma Gözlerimden (1987) Emrin Olur (1988) Ya Evde Yoksan (1989) Utan-Dokunma (1990) Hasret Rüzgarı (1991) Sen de Haklısın (1992) Hayat Devam Ediyor (1993) Yalnız Değilsin (1994) Gönül Dostu (1995) Kiralık Dünya (1996) Orhan Gencebay Klasikleri-1 (1998) Cevap Ver (1999) Orhan Gencebay Klasikler-2 (2001) İdeal Aşk (2003) Yürekten Olsun (2004) Yargısız İnfaz (2006) Orhan Gencebay Film Müzikleri (2007)
Taş Plak/78'lik
Columbia
Meğer Sevmek Pek Yalanmış/Metelik Oyun Havası (1960) . Yare Pazen Seçemedim/Yeni Yolun Düzleri (1960) Ağla Sazım Ağla/Gurbet Elde (?1960lar)
45'lik
Columbia
Yare Pazen Seçemedim/Yeni Yolun Düzleri (1964?) Neredesin Leylam/Felek Gurbete Attın (1966?)
Ergas Plakçılık
Fidayda-Mor Koyun/Misket-Topaloğlu-Şekeroğlan (1967?)
Başak Plakçılık
Fidayda-Mor Koyun/Topaloğlu-Şekeroğlan (1967?)
Türkofon Plakçılık
Gönül Bağları/Ağlıyorum Yana Yana (1968?) Yıldız Akşamdan Doğarsın/Urfa Karşılama Havası (1968?)
Bozkurt Plakçılık
Kars Oyun Havası/Karşılama (Arif Sağ ile) (1967?)
Bayşu Plakçılık
Süpürgesi Yoncadan/Kars Oyun Havası (Arif Sağ ile) (1967?)
Topkapı Plakçılık
Selma/Derdim Dünyadan Büyük (1968) Bana Öyle Bakma/Dertlerimi Senden Aldım (1968)
Moda Plakçılık
Başa Gelen Çekilirmiş/Sensiz Bahar Geçmiyor (1968)
İstanbul Plak
Başa Gelen Çekilirmiş/Sensiz Bahar Geçmiyor (1968) Her Cefa Beni Buldu/Bağrıma Taş Basım (1969) Sevenler Mesut Olmaz/Beni de Allah Yarattı(1969) Vicdan Azabı/Ümitsiz Aşk(1969) Bir Teselli Ver/Yorgun Gözler (1969) Ben Eski Halimle Daha Mesuttum/Hor Görme Garibi (1970) Gönül Fırtınası Severek Ayrılalım (1970) Kaderimin Oyunu/Efkar Bastı Gönlümü (1970) Tanrıya Feryat/Ümit Şarkısı (1971) Ben Sevdim de Ne Oldu/Kabahat Seni Sevende (1971) Aşk Pınarı/Hayat Kavgası (1972) Sen de Bizdensin/Sev Dedi Gözlerim (1972)
Kervan Plakçılık
Sen de Bizdensin/Sev Dedi Gözlerim (1972) Aşk Pınarı/Hayat Kavgası (1972) Benim Dünyam/Sevmiyorum Deme (1973) Sen Hayatsın Ben Ömür/Ben Doğarken Ölmüşüm (1974) Dertler Benim Olsun/Gönül (1974) Boynu Bükük Sevgililer/Uğrunda Bir Ölmek Kaldı (1974) Duyun Beni/Aşkımızın Duası (1975) Kimi Sarsın Ellerim/Bir Araya Gelemeyiz (1975) Batsın Bu Dünya/Sevmenin Zamanı Yok (1975) Hatasız Kul Olmaz/Kara Çalı (1976) Yaşamak Bu Değil/Beni Böyle Sev (1976) Sarhoşun Biri/Kader Diye Diye (1976) Bırakın da Yaşayalım/Geri Dön (1977) Çikekeş/Doğan Bir Pişman (1978)
Türküola Plakçılık
Ben Topraktan Bir Canım/Dönmeyen Yıllar (1984)
EP/MiniLP
Topkapı Plakçılık
Meyhaneci Sırdaşım-Gece Mehtabımsın/Felek Ele Geçmiyor Ki-Kollarında Uyut Beni (1968)
Uzunçalar(LP)/33'lük
İstanbul Plak
Orhan Gencebay (1971) Orhan Gencebay (1974)
Kervan Plakçılık
Orhan Gencebay (1974) Batsın Bu Dünya (1975) Sarhoşun Biri (1976) Benim Dertlerim (1978) Yarabbim (1979) Aşkı Ben Yaratmadım (1980) Ben Topraktan Bir Canım (1981) Leyla ile Mecnun (1983) Dil Yarası (1984) Beni Biraz Anlasaydın (1985) Cennet Gözlüm (1986) Akma Gözlerimden (1987) Emrin Olur (1988)
Türküola Plakçılık
Kaderimin Oyunu (198?) Hor Görme Garibi (198?) Ben Topraktan Bir Canım (198?) Yarabbim (198?) Aşkı Ben Yaratmadım (198?) Leyla ile Mecnun (198?) İstanbul Hatırası: Köprüyü Geçmek sountrack albüm kapağı
Yer Aldığı Diğer Kayıtlar Mihrican Bahar: Muhammedin Mezarını Kazan Kimdir 45lik, Türkofon, 1970? 45lik, Alp Plak, 1970? Konuşan Sanatçı Orhan Gencebay Halim Haliloğlu: Eşimden Ayrıldım Yoktur Kararım/Antebin Etrafı Gül ile Diken 45lik, Türkofon, 196? Saz Açışları Orhan Gencebay Altın Sesler Uzunçalar(LP)/33'lük, Kervan, 1973 Kervan Plak Sanatçıları Karma Albüm Turkey-A Musical Journey Uzunçalar(LP)/33'lük, Ezgi Plak, ABD, 1975 Türk Halk Müziği Karma Albüm Yıldızlar Kervanı Kaset, Kervan, 1988 Kervan Plak Sanatçıları Karma Albüm İstanbul Hatırası: Köprüyü Geçmek Kaset&CD, Doublemoon, 2005 Belgesel Soundtrack Kızılırmak-Karakoyun filminden, 1967 Şu Benim Güllerim Soldu (Haberin Alayım Seher Yelinden) Yürekteki Yaralarım Dağlandı
Filmografi
Sinema Bir Teselli Ver, 1971 Sev Dedi Gözlerim, 1972 Ben Doğarken Ölmüşüm, 1973 Dertler Benim Olsun, 1974 Batsın Bu Dünya, 1975 Bir Araya Gelemeyiz, 1975 Bıktım Her Gün Ölmekten, 1976 Şoför, 1976 Hatasız Kul Olmaz, 1977 Çilekeş, 1978 Derdim Dünyadan Büyük, 1979 Aşkı Ben Mi Yarattım, 1980 Kır Gönlünün Zincirini, 1980 Yarabbim, 1980 Vazgeç Gönlüm, 1980 Ben Topraktan Bir Canım, 1980 Feryada Gücüm Yok, 1981 Leyla İle Mecnun, 1982 Kördüğüm, 1982 Bir Yudum Mutluluk, 1982 Zulüm, 1983 Kahır, 1983 Kaptan, 1984 Dil Yarası, 1984 Aşkım Günahımdır, 1984 Doruk, 1985 Cennet Gözlüm, 1987 Küçüksün Yavrum, 1988 Kan Çiçeği, 1989 Seni Arıyorum / Sensiz Yaşıyorum, 1989 Utan, 1990
Dizi Gerçek Bir Masal, 1993 Hamuş, 1993 Bayan Perşembe, 1993 Kızımı Arıyorum, 1993
Tv-Şov Orhan Abi Halk Show, TGRT, 1996-1997 Popstar Alaturka, Star TV, 2006-2007
Belgesel Aynalar, Can Dündar, Show Tv, 1996 Bir Yudum İnsan, Nebil Özgentürk, Atv, 1998 İstanbul Hatırası: Köprüyü Geçmek, 2004 |
