 |
Mercan Dede (Arkın Allen) , - Gerçek adı : Arkın Ilıcalı, - Doğum : 1966 , Ölüm- - Müzikal : Tür Tasavvuf , Enstrümanları : Ney ve Bendir , Aktif Olduğu Yıllar : 1990'dan beri , Üyesi olduğu gruplar : EAST 2 WEST , Resmi web sitesi : www. mercandede. com
Mercan Dede (Arkın Allen, Arkın Ilıcalı) , Türk neyzen, yapımcı ve DJ.
Yaşamı
Arkın Ilıcalı, 1966 yılında Bursa'da dünyaya geldi. Ney, bendir, davul ve vokal sanatçısı olma yolunda müzik eğitimini geleneksel yollardan tasavvuf müzik ustalarından aldı. Öğretmenleri arasında Usta Nezih Uzel ve ney sanatçısı Ömer Erdoğdular sayılabilir. Ayrıca sanatçı, ebru sanatını öğrendiği büyük ney üstadı Niyazi Sayın'dan da fazlasıyla etkilendi.
Ebru sanatını eğitmen olarak Concordia Üniversitesi'nin Studio Arts programında devam ettiren Mercan Dede, 1998 yılında Kanada'ya göç etti. Kanada'da güzel sanatlar üzerine lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamlayan Mercan Dede aynı üniversitede başladığı öğretim üyeliğine, müzik çalışmalarının ağırlık kazanması sebebiyle kısa bir süre önce ara verdi. Yaşamını kanada motreal'de devam ettirmektedir. O yıldan bu yana değişik Sufi gruplar ile Avrupa, Kanada, ABD ve Türkiye'de müzik çalışmalarına devam eden sanatçı, The University of Saskatchewan'da Profesör David Kaplan ile dünya müziği üzerine çalıştı.
Müziği
Mercan Dede, doğuya özgü Sufi müziğinin ilahi geleneğini çağdaş¸ müziğin tınılarıyla incelikli bir şekilde harmanlayarak eski ile yeniyi, Doğu ile Bati'yi birleştiriyor. Sufi inancına yürekten bağlılığıyla tanınan Dede, Sufi makamların yorumuna ve özgün bestelerin tınılarına ve doğa ritimlerine getirdiği ilahi boyutu isimsiz müziğinde yansıtıyor.
Müzikal Geçmişi
1990'dan bu yana değişik Sufi gruplar ile Avrupa, Kanada, ABD ve Türkiye'de müzik çalışmalarına devam eden sanatçının "Mercan Dede Ensemble" grubu 1997 yılında kuruldu. Mercan Dede'nin ilk albümü "Sufi Dreams" bağımsız bir plak şirketi olan Golden Horn şirketi tarafından çok az sayıda basılıp dağıtıldı Buna rağmen gerek Kuzey Amerika gerekse Avrupa'da çok olumlu eleştiriler aldı. Alman televizyonu Saarlandischer Rundfunk Sufi kültürü üzerine hazırladığı belgeselde Mercan Dede'ye yer verdi. Belgeselin müziği ise yine Mercan Dede tarafından yapıldı. Sanatçının 2. albümü "Journey's of a Dervish" 1999 yılında Goldenhorn Plak Şirketi'nden çıktı.
Reji ve koreografisini Beyhan Murphy'nin gerçekleştirdiği ve Modern Dans Topluluğu tarafından sergilenen "Seyahatname 2001" adli gösteri için bestelenen müziklerden oluşan Seyahatname albümü Doublemoon etiketiyle yayınlandı. Yine aynı yıl dünyanın en prestijli caz festivallerinden Uluslararasi Montreal Jazz Festivali'nin "Doğu ile Bati Buluşuyor" baslıklı konserinde, Burhan Öçal ve Jamaaladeen Tacuma ile Mercan Dede trio olarak 170. 000 kişinin önünde sahneye çıktı. Yeni projesi Secret Tribe ile Banlieues Bleues Festival, Rasa Cultur Center, Bimhuis gibi Avrupa'nın önemli caz ve dünya müziği kulüpleri ve festivallerini içeren Türkiye/Avrupa turnesini gerçekleştirdi. Olumlu eleştiriler üzerine Secret Tribe ile 2002 yılında 2. albümleri "Nar" Doublemoon tarafından yayınlandı. Secret Tribe ile katıldığı dünya müziğinin en önemli iki festivali Womex ve Transmusicale de Rennes'deki büyük ilgiden sonra 2003 yazında 30 konserlik Avrupa turunda dünyanın sayılı festivallerinden Montreux Jazz Festivali (Isviçre) , JazzaVienne (Fransa) , Etnosur (Ispanya) , World Roots Festival (Hollanda) , Popdeurope (Almanya) 'da sahne aldı. Avrupa turnesinin başarısı Womex 2003'te BBC Radio 3 Awards'da "Orta-Doğu ve Kuzey Afrika"ile "Club Global" olmak üzere iki dalda ödüle aday gösterilmesini sağladı. Mercan Dede 2003'te 2 dalda ödüle aday olan tek sanatçı oldu.
Müzisyenliği süresince Kani Karaca, Ihsan Özgen, Peter Murphy, Natacha Atlas, Musafir, Ilhan Erşahin, Jamaledeen Tacuma, Hugh Marsh, Omar Sosa, Mich Gerber, Fazıl Say, Susheela Raman, Trans Global Underground, Dhafer Youssef gibi klasik, dünya ve alternatif müziğinin dev isimleri ile aynı sahnede yer alan Mercan Dede aynı zamanda yapımcı olarak da birçok çalışmaya katildi. Peter Murphy'nin son albümünde ortak yapımcılığı üstlenen sanatçı Nusrat Fateh Ali Khan'in yapımcılarından Real World Şirketi'nin yapımcısı Michael Brooks, Groove A La Turca'nin yaratıcısı ve elektrik bas gitarın ustası Jamaledden Tacuma, arka arkaya 6 yıl Kanada'nın en iyi emprovizasyon sanatçısı ödülünü alan Hugh March ile ortak albümler hazırladı.
Ocak 2004'de genç yeteneklerden oluşan bir grup kuran Mercan Dede New York'ta düzenlenen ve 5 kıtadan 16 farklı müzisyen ve grubun katıldığı "GlobalFEST" adli festivale konuk oldu. Dede, ayrıca, Kültür Bakanlığı tarafından başlatılan ve Türkiye'ye kültürel alanda dünyada temsil edecek olan "Güldestan Projesi"nin de müzik direktörlüğüne getirildi.
Sanatçının Mercan Dede kimliğindeki acemilikten çıraklığa geçişi olarak tanımladığı 5. albümü "Su" Temmuz 2004'de piyasaya çıktı. "Su"ya Hugh Marsh, Susheela Raman, Özcan Deniz, Sabahat Akkiraz, Dhafer Youssef, Ceza, Göksel Baktagir gibi ünlü müzisyenler konuk oldular. Yeni albümle beraber yine yollara düşen sanatçı, Malta Dünya Müzikleri Festivali'ne katıldı.
Ödülleri & Onurları
Onurları
2001 - Uluslararasi Montreal Jazz Festivali'nde sahne aldı 2003 - Montreux Jazz Festivali (Isviçre) , JazzaVienne (Fransa) , Etnosur (Ispanya) , World Roots Festival (Hollanda) , Popdeurope (Almanya) 'da sahne aldi. 2003 - BBC Radio 3 Awards'da "Orta-Doğu ve Kuzey Afrika"ile "Club Global" olmak üzere iki dalda ödüle aday gösterildi. 2004 - "Güldestan Projesi" Müzik Direktörlüğü 2004 - Malta Dünya Müzikleri Festivali'ne katıldı
Ödülleri2006 - Mercan Dede'nin Nefes albümü, World Music Chart Europe (Avrupa Dünya Müziği Listesi) 'un 2006 en iyi 150 albüm sıralamasında diğer popüler isimlerin arasında 2. sırada yerini aldı.
Diskografi
Mercan Dede Adıyla Çıkardığı Albümler Sufi Dreams (1996 - Golden Horn Records) Mevlana Celaleddin Rumi - Dream of Shams The Awakening - Dream of Lover The Name of The City - Dream of Adam Walking On The Red Sea - Dream of The Sufi Saints Hidrelez - Dream of Perhan Last Chapter - Dream of The Dreams Journeys of a Dervish (1999 - Golden Horn Records) Journeys of a Dervish Healing Prayer Fire Drums Masnawi Remember The Loveliness Water Ceremony Sunrise Zikr Baraka Seyahatname (2001 - Dublemoon Records) Gülname Semaname Hayalname Şahname Neyname Vefaname Aşkname Falname Sırname Nar (2002 - Dublemoon Records) Nar-ı Ney Nar-ı Mey Nar-ı Yar Nar-ı Aşk Nar-ı Şems Nar-ı Can Nar-ı Cem Nar-ı Seher Su (2004 - Dublemoon Records) Ab-ı Ru Ab-ı La'l Ab-ı Zen Ab-ı Tarab Ab-ı Beka Ab-ı Hayat Ab-ı Çeşm Ab-ı Nar Ab-ı Beste Ab-ı Nafi Ab-ı Hazan Ab-ı Verd Nefes (2006 - Dublemoon Records) Hininga Dem Ginhawa Samana Huo Zefir Engewal Breath Huxi Halitus Souffle Atman Behin Napas Moya Alitu
Arkin Allen Adıyla Çıkardığı Albümler Fusion Monster (2004 - Numoon) Kitmir Debernus Sazenus Kefestetayyuş Mernus Mekseline Meslina Yemliha Kemixed Ahenk (1999 - Golden Horn Records) OMNI-esence (1999 - OM) Remembrances of The Ottoman Composers (1999 - Golden Horn Records) Balkan Journeys Close To Home (1998 - Golden Horn Records) Grabile Smiljana Devoika Ajde Red Se Redat Ajde Mala Stana Bolna Legna Idi Da Go Sakas Mamo Oj Jovane Ajde Sto e Dzumbus Gospozo Taja Vecer Ic Ne Sum Vesela Jaste I Pite Rano Si Stanalo Lupchevo Trip To Bulgaria Pumkin Paidushko Rumelaj Cano Cano Zurefa Chiftetelli #6 Ajde Sto E Dzumbus Feryad |
