 |
Memduh Şevket Esendal - Türk yazar - Takma adı:M. S, M. S. E. , Mustafa Yalınkat, M. Oğulcak, İstemenoğlu - Doğumu:29 Mart 1883 Çorlu - Ölümü: 16 Mayıs 1952 Ankara - Mesleği: :Şair - Milliyeti: Türk - Dönem: Cumhuriyet dönemi - Etkilendikleri: Ömer Seyfettin
Memduh Şevket Esendal (29 Mart 1883, Çorlu - 16 Mayıs 1952, Ankara) , Türk yazardır.
Yaşamı
Ailesi çiftçilikle uğraşıyordu. Birbirini izleyen Savaşlar yüzünden, düzgün öğrenim yapamamıştı. Çocukluğunda doktor olmak isteyen Esendal, babasının ölümünden ve Balkan Savaşı'nın çıkmasından sonra İstanbul'a gelmiş, savaş bitince yeniden Çorlu'ya dönmüştür. 1906`da 20 yaşlarında iken o zamanlar gizli bir dernek olan İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne üye olmuştur. Esendal, İttihat ve Terakki tarafından İstanbul Teftiş Kurulu'na çağrılmış (1908) , bu tarihten sonra parti müfettişi olarak Anadolu ve Rumeli'yi yakından görüp tanımak fırsatını bulmuştur.
1920`de TBMM hükumetinin ilk orta elçisi olarak Azerbaycan'a gönderilmiş Kurtuluş Savaşı sonunda yurda dönmüştür. O dönem iktidarının hoş karşılamadığı Meslek Gazetesi 'ni çıkarmış (1925) , İzmir Suikasti'nin iktidara muhaliflerini "tasfiye" olanağı vermesi üzerine 1926`da elçilik göreviyle yurtdışına gönderilmiştir. Esendal, elçi ve büyük elçi olarak 12 yıl kadar İran, Afganistan ve Sovyetler Birliği'nde kalmıştır. Kendi çabasıyla bu süre içinde Farsça, Fransızca ve Rusça öğrenmiştir.
1938 yılında yurda dönünce önce Bilecik, sonra Elazığ milletvekilliği yapmış, daha sonra CHP Genel Sekreteri olmuştur (1941 - 1945) . Bu görevi sırasında partinin gençleşmesine, 35'ler Hareketi'nin gelişmesine destek olmuş, daha sonra kendi isteğiyle bu görevinden ayrılmıştır (1945) . Son yıllarını öykülerini yazmak, yapıtlarını derleyip kitaplaştırmakla geçirmiştir. Kabataş Erkek Lisesi'nde tarih ve coğrafya öğretmenliği görevinde bulunmuştur.
Memduh Şevket Esendal 16 Mayıs 1952'de Ankara'da ölmüştür.
Üslubu
Esendal'ın edebiyatımıza getirdiği en önemli yenilik, ele aldığı konuları büyük bir sadelikle işlemesidir. Bu konular, yine sıradan insanların yaşamları etrafında gezinir. Öykücülüğe başladığı ilk yıllarda, dilde sadeleşmenin öncüsü olan Ömer Seyfettin'in izinden giden Esendal, ustalık dönemine eriştiğinde, hem Ömer Seyfettin'den, hem de kendi çağdaşlarından daha sade ve düzün bir dille yazmıştır. Uslübunda Çehov'un etkileri açıkça görülür. Hatta, bazı öyküleri, Çehov'dan yapılmış uyarlamalardır. Ancak bu etki, yazım tarzı, dildeki sadelik, kişilerin seçilişi ile sınırlı kalır. Esendal, Çehov'un karamsar bakışını tekrarlamaz. Kendi deyişiyle; insanlara yaşamak için ümit, kuvvet ve neşe veren yazılardan hoşlanır, insanları yoğunmuş mutfak paçavrasına çeviren ve yeise düşüren yazılardan hoşlanmaz.
Eserleri
Anlaşılmamış Bir Nokta Güzel Bir Ölüm Bir Haydut Kuş Şu Soyadı Konusu Küp Kırığı Pabuç Eskisi Geçmiş Günler Yol Arkadaşları Doktor Savdur Gezide Bir Kucak Çiçek Kedi Aptal Memiş Terbiyesi En Güç Hayvan Hatice İşin Dibi Bozulmuş Hırsız-Polis Tutkunluk Adım Bana Kaçık Derler Santa Kastello Nazırın Odacısı Gece Kuşu Buğday Almağa Köye Gitmiştik Konuşma, Turan Hanım Ayaşlı ve Kiracıları
ÖyküleriBir Kucak Çiçek Bizim Nesibe Gödeli Mehmet Güllüce Bağları Yolunda Hava Parası İhtiyar Çilingir Kelepir Mendil Altınta Otlakçı Sahan Külbastısı Veysel Çavuş Gönül Kaçanı Kovalar Hatıra Tahran Anıları ve Düşsel Yazılar Mektup Kızıma Mektuplar Oğullarıma Mektuplar
KaynakçaEdebiyatTürk Erciyes Gazetesi |
