 |
Mehmet Nuri Conker (doğum. 1882, Selanik, Yunanistan) , (ö. 11 Ocak 1937, Ankara) , Türk asker ve siyasetçi.
1902'de Harbiye'yi, 1905'de Harp Akademisi'ni bitirdi. 1920 Haziran'ında Ankara'ya gelerek Kurtuluş Savaşı'na katıldı. Kendisine önce TBMM tarafından basın ve istihbarat müdürlüğü görevi, bir süre sonra da Ankara Bölge komutanlığı verildi. Kısa bir süre de Ankara valiliği yaptı. 1921 Mart ayı için de bazı satın alma işleri için Almanya'ya gönderildi; Eylül 1920, Mart 1921 tarihlerinde 41. Tümen komutanlığı ve aynı zaman da Adana Valiliği görevini yürüttü.
1921 yılında kendi isteğiyle emekli olmuştur. 1925-1927 yılları arasında Kütahya Milletvekilliği, 1932-35 yılları arasında da Gaziantep milletvekili olarak TBMM başkan vekilliği yaptı.
Atatürk ile arkadaşlığı
Atatürk'ün çocukluk ve silah arkadaşıdır. Atatürk, Nuri Conker'i çok severdi. Onunla şakalaşmaları, konuşmaları en samimi bir hava, içinde geçer ve birbirlerine senli benli hitap ederlerdi. Selanik'te mahalle arkadaşı, sonra Askeri Rüştiyede, Manastır İdadisinde, İstanbul Harbiye Mektebinde, Harp Akademisinde okul arkadaşlığı etmişlerdir. Hemen daima aynı yerlerde görev yapmışlardır. Bunlar sırasıyle şöyledir:
Selanik'te Üçüncü Ordu, Hareket Ordusu, Arnavutluk harekatı, Afrika'da Trablus Garp ve Bingazi muharebeleri, Çanakkale Anafartalar ve Conkbayırı muharebeleri, Doğuda Muş cephesi, İstiklal harbinde ve inkılaplar devridir.
Nuri Conker ölünceye kadar çoğunlukla beraber bulunmuşlardır. Atatürk onun arkadaşlığını daima aramış ve birbirlerine karşı vefalı dost olmuşlardır. .
Eserleri
Zabit ve Komutan adlı bir eseri vardır. Atatürk'ün Zabit ve Kumandan ile Hasbihal isimli kitabı bu eseri okuduktan sonra onunla "hasbihal" şeklinde cevabıdır.
Kaynakça^ ATATÜRK'ün Askerlik Üzerine Kitapları (1908-1918) , Prof. Dr. Afet İnan, İş Bankası Yayınları, 27 Mayıs 1959 ^ ATATÜRK'ün Askerlik Üzerine Kitapları (1908-1918) , Prof. Dr. Afet İnan, İş Bankası Yayınları, 27 Mayıs 1959 - Adana Valileri -
Osmanlı Dönemi Hasan Refet Canıtez : Cumhuriyet Dönemi Mehmet Nuri Conker (1920-1920) : Muhittin Akyüz (1922-1922) : Selahattin İdil (1922-1922) : Hilmi Uran (1923-1925) : M. Reşat Mimaroğlu (1925-1927) : T. Hadi Baysal (1934-1939) : Kudret Kurtoğlu (1939-1939) : Faik Üstün (1939-1942) : Ali Akif Eyidoğan (1942-1946) : Zühtü Durukan (1946-1950) : Ahmet Kınık (1959-1953) : Adil Baysal (1953-1953) : Cemalettin Dinç (1953-1955) : Kazım Arat (1955-1957) : Mehmet Hilmi İncesulu (1957-1959) : Turhan Kapanlı (1959-1960) : Gaffur Soylu (1960-1960) : Mukadder Öztekin (1960-1966) : Ö. Lütfi Hancıoğlu (1966-1970) : A. Rıza Aydos (1970-1971) : Osman Meriç (1971-1971) : Nezih Okuş (1972-1974) : Alaattin Öziper (1974-1975) : Lütfi Fikret Tuncel (1975-1978) : Tahir Gençağa (1978-1978) : Aydemir Ceylan (1979-1979) : Metin Dirimtekin (1979-1980) : Hayri Kozakçıoğlu (1980-1983) : Erdoğan Şahinoğlu (1983-1983) : Fevzi Yetkiner (1988-1989) : R. Birsin Özen (1989-1992) : Bekir Aksoy (1992-1993) : Naci Parmaksız (1993-1995) : Oğuz Kağan Köksal (1995-2003) : İbrahim Kemal Önal (2003-2004) : Mustafa Cahit Kıraç (2004-2007) : İlhan Atış (2007- ) |
