 |
Mariah Carey (doğum. 27 Mart 1970, Long Island, New York) ABD'li şarkıcı ve söz yazarı.
Mariah Carey 90'lı yılların en çok satan kadın şarkıcı, 90'lı yıllarda her yıl 1 numaraya ulaşmış single'ları bulunan tek şarkıcı ve tüm zamanların en çok satan kadın R&B/Hip-hop şarkıcısı unvanlarına sahiptir. Aynı zamanda, ABD'de en çok 1 numaraya ulaşmış single'ı olan kadın şarkıcı ve Elvis Presley ile beraber en çok 1 numaraya ulaşmış single'ı olan ikinci şarkıcıdır (ABD'de 17 tane 1 numara single'ı vardır) . Carey aynı zamanda çok kuvvetli (modern müzikte yedi, klasik müzikte beş oktav) ve tiz bir sese sahip olmakla birlikte yükses frekansta şarkı söyleyen şarkıcıların başında gelir.
Biyografi ve müzikal kariyeri
1970-1991: Erken yaşam, keşfedilme ve ilk başarılar
Mariah Carey, 27 Mart 1970'de, yarı Venezuellalı, yarı Afrika kökenli bir babanın ve İrlandalı bir annenin en küçük çocukları olarak dünyaya geldi. Fakir bir çocukluk geçiren Mariah Carey, henüz üç yaşındayken annesi ve babası ayrıldı ve üç kardeşten en küçüğü olduğu için annesinin yanında yaşamını sürdürmeye başladı. Küçük bir çocukken sesini farkeden annesi sayesinde müzik eğitimi almaya başlayan sanatçı, liseyi bitirene kadar amatör olarak müzik çalışmalarını sürdürdü. Liseyi bitirdikten sonra da profesyonel olarak çalışmak için Manhattan'a yerleşti.
Müzik kariyerine bugün çok iyi bir arkadaşı olan Brenda K. Starr'a geri vokal yaparak başladı. Bu sırada klavyeci arkadaşı Ben Margulies ile beraber şarkılar yazmaya başladı. 1990 yılında demo kasedini bir partide Sony Music'in müdürü Tommy Mottola'ya dinlettiren Carey, Mottola'nın sesine hayran olması ile aynı yıl ilk albümü "Mariah Carey"i çıkarttı. Bu albümden Vision Of Love, Love Takes Time, Someday ve I Don't Wanna Cry isimli şarkıları single olarak piyasaya sürdü ve hepsi de listelerde 1 numaraya ulaştı. "Mariah Carey" albümü çok geçmeden A. B. D. çapında 9. 5 milyon kopya satarak Carey'i üne kavuşturdu. Albümüyle ve Vision Of Love şarkısıyla Grammy ödüllerinde iki dalda aday gösterilen Carey, iki ödülü de kucakladı.
İlk albümünün başarısının verdiği güvenle birlikte Carey 1991'de "Emotions" albümünü çıkardı. Albümden Emotions, Can't Let Go ve Make It Happen single'ları çıktı ve hepsi büyük başarılara imza attı. Carey o yıl da Grammy ödüllerinde iki dalda aday gösterildi, ancak ikisinde de ödülü kazanamadı.
1992-1996: Uluslararası patlama ve devamı"Music Box", Carey'in dünya çapında en çok satan albümü (1993) -
Çoğunlukla Amerika'da tanınan bir isim olan Carey, 1992'de konser albümü "MTV Unplugged EP" ile tüm dünyanın tanıdığı bir isim oldu. Albümden Trey Lorenz in eşlik ettiği The Jackson 5 cover'ı I'll Be There şarkısı single olarak piyasaya sürüldü. Mayıs 1993'te ise Carey Sony Music'in sahibi Tommy Mottola ile evlendi. Aynı yılda Carey üçüncü albümü "Music Box" ile tüm listeleri alt üst etti ve bu albümle 29 milyon satış yaparak ulaşılması güç bir rekora imza attı. "Music Box" halen Carey'in en çok satan albümüdür.
Carey, "Music Box" taki başarısını 1994'te çıkardığı "Merry Christmas" isimli noel temalı albümü ile perçinledi. Albüm, tüm zamanların en çok satan noel temalı albümü oldu. Albümden Joy To The World adlı klasik noel parçasının Carey versiyonu ve Carey'in bizzat yazmış olduğu All I Want For Christmas Is Youadlı noel parçası single olarak piyasaya sürüldü.
Carey'in ABD Billboard Hot 100 Singles listesine direkt 1 numaradan giriş yapan ilk single'ı "Fantasy" (1995) -
1995'te Carey "Daydream" isimli albümünü piyasaya sürdü. Albümden önce single olarak piyasaya sürülen Fantasy isimli şarkısı listelere 1 numaradan giriş yaptı. Fantasy, Carey'in listelere 1 numaradan giriş yapan ilk single'ı dır. "Daydream" müthiş bir başarı yakalayarak birçok ülkede satışlarda liste başı oldu, "Music Box" un kine yakın bir satış rakamı elde etti ve kritiklerce içerik bakımından Carey'in en iyi albümü olarak kabul gördü. Albümden çıkan diğer single'lardan Boyz II Men düeti One Sweet Day ve Always Be My Baby liste başı olurken, Forever ve Open Arms belli bir başarı elde edemedi. Bunun yanında Carey "Daydream" ile Grammy ödüllerinde 6 dalda aday gösterildi, ancak hiçbirini kazanamadı.
1997-2000: Bağımsızlık ve yeni bir imaj
Halka mutlu bir evlilik olarak yansımasına rağmen, Carey Mottola'nın kendini kontrol ettiğini öne sürerek 1997'de Mottola'dan ayrıldı. Akabinde yeni albümü "Butterfly" için Honey single'ını piyasaya süren Carey, sound'undaki değişikliğine rağmen bu şarkıyla da büyük başarı elde etti ve Honey, Amerikan listelerine 1 numaradan giriş yaptı. Şarkı Puff Daddy tarafından düzenlenmişti, ki bu da "Butterfly" ın R&B/Pop'dan daha çok R&B/Hip-Hop sound'una yakın olacağı sonucunu doğurmuştu. Albüm yayınlanınca bu tahminlerin doğru olduğunu gösterdi. "Butterfly" albümü aynı zamanda Tommy Mottola'nın esaretinden kurtuluşun ve bağımsızlığın göstergesiydi. Albüm büyük başarı elde etti ve kritiklerce sound değişiminden dolayı "yeni bir başlangıç için harika bir albüm" olarak nitelendirildi. Albümden yayınlanan My All single'ı Amerika'da 1 numaraya ulaştı ve uluslararası alanda başarı sağladı.
1998'de "#1's" adlı toplama albümünü piyasaya süre Carey, düşünülenin aksine müziğe henüz ara vermeyeceğini, bununla beraber "#1's" in gerçek bir toplama albüm olmadığını, zira "o kadar yaşlanmadığını" ima etti. Albümde adından anlaşıldığı gibi Carey'in 1 numaraya ulaşmış bütün şarkıları yer almaktaydı. Dört tane de yeni şarkı bulunuyordu: Sweetheart, I Still Believe, When You Believe, ve "Do You Know Where You're Going To (Theme from Mahogany) ". When You Believe o yıl "Mısır Prensi" animasyon filminin film müziği için kaydedilmişti ve şarkıda Carey'e Whitney Houston eşlik ediyordu. Şarkı, Akademi (Oscar) ödüllerinde ""En İyi Film Şarkısı" dalında ödül kazandı.
Carey 1999'da "Rainbow" albümünü piyasaya sürdü. Albüm, eleştirmenlerce Carey'in önceki albümlerine göre zayıf bulunmasına rağmen ticari olarak iyi bir başarı sağladı. Bu albümden çıkan 1 numaralar ise Heartbreaker ve Thank God I Found You oldu.
2000 yılında Dünya Müzik Ödülleri'nde ise "Son 10 Yılın En İyi Sanatçısı" seçildi ve "Tüm Zamanların En Çok Satan Kadın Sanatçısı" ilan edildi. Aynı zamanda yalnızca 100 milyon ve üzeri albüm satan sanatçılara verilen "Chopard Diamond Ödülü" nü ilk alan kişi oldu.
2000-2004: İlk kariyer düşüşleri ve sallanmalar
2001 yılı ne yazık ki Carey için iyi geçmedi. Carey bu yılda başrol oynayacağı ilk film olacak olan yarı-otobiyografik film projesi "Glitter" üzerinde çalışmaya başlayacağını duyurdu. Aynı yılda çıkacak olan yeni Carey albümü ise filmin soundtrack'i olacaktı. Albüm için Virgin Records ile 80 milyon dolarlık bir anlaşma imzalayan sanatçı (bu anlaşma bugün bile en yüksek ücretli albüm anlaşmasıdır) , bu dönemde pek bir başarı elde edemedi.
"Glitter" filmi ve soundtrack albümü yayınlandığı zaman Carey birçok kötü eleştiriye maruz kaldı. "Glitter" filmi "bugüne kadar çekilmiş en kötü filmlerden biri" olarak nitelendirilirken, "Glitter" albümünden yayınlanan ilk single Loverboy 2 numaraya kadar yükselerek altın plak sertifikası aldı ve 2001 yılının en çok satılan ve dinlenen single'ı oldu; fakat devamında yayınlanan Never Too Far ve Don't Stop (Funkin 4 Jamaica) single'ları liste başarısı elde edemedi.
"Glitter" albümü yayınlandığı zaman Carey'in en az liste başarısı gösteren albümü oldu. Birden çok platin ve elmas plak sertifikaları alan önceki albümlerinin aksine, "Glitter" ancak bir platin plak sertifikası alabildi. Kötü giden albüm satışlarının üzerine Virgin Records, Carey ile yaptığı anlaşmayı feshetti ve tazminat olarak 28 milyon dolar ödedi.
Kötü giden tek şey albüm satışları değildi. O dönem Carey, resmi internet sitesine umutsuz birkaç ses mesajı bıraktı ve mesajlar yayınlandıktan 5 saniye sonra siteden silindi. Medya tarafından Carey'in psikolojik sağlığının iyi olmadığı öne sürüldü. Bir süre sonra Carey psikolojik yardım görmeye başladı ve yeni çalışmalar yapmaya başlamadan önce, kısa bir süre için dinlenmeye çekileceğini açıkladı. Carey'in artık kariyerinin sona erdiği üzerine yorumlar yapılmaya başlanmıştı.
Virgin Records'tan ayrıldıktan sonra kendine yeni bir plak şirketi arayan Carey, Island Records ile 50 milyon dolarlık bir albüm anlaşması imzaladı ve Island Records bünyesinde kendi küçük plak şirketi MonarC Music'i kurdu. 2002'de ise Carey "köklere dönüş" sloganıyla 9. albümü "Charmbracelet" i yayınladı. Albüm, Carey'in o yıl vefat eden babası Alfred Roy Carey'e adanmıştı. Albümden yayınlanan ilk single Through The Rain hayranlar tarafından beğenilse de pek bir başarı elde edemedi. Diğer single'lar Boy (I Need You) ve Bringin' On The Heartbreak ise listelerin epey altında kaldı. Albüm çoklu-platin sertifikası almasına rağmen satışları Carey'in önceki albümlerine kıyasla çok düşüktü; nedeni ise "Charmbracelet"in beklenen ilgiyi görmemesiydi. "Charmbracelet"in gösterdiği ticari başarı "Glitter"ınkinden büyüktü, ancak "Glitter"in başarısızlığını örtbas edemedi.
Eleştirmenlerce "Charmbracelet" albümü zayıf bulundu, bunun başlıca nedenlerinden biri albümün tınıları Carey'nin diğer albümlerine kıyasla R&B'den daha çok Pop'a dönük olduğuydu, ve bu yüzden albüm büyük ölçüde olumsuz eleştiri aldı. Eleştirmenlerin birleştiği bir başka nokta ise albümde Def Leppard cover'ı Bringin' On The Heartbreak haricinde hiç iyi şarkı bulunmadığı idi. Eleştirmenlerin dikkatini çeken bir başka nokta ise Carey'in sesinin yıprandığı idi. "Charmbracelet" ın başarısızlığı üzerine yakınları Carey'e bir süreliğine ara vermeyi önerdi, ancak Carey reddetti ve o yıl "Charmbracelet World Tour" turnesine çıktı.
2003 yılında Carey, Busta Rhymes'a I Know What You Want isimli şarkısında eşlik etti. Şarkı Billboard Hot 100 listesinde 3 numaraya kadar yükseldi. Bundan kısa bir süre sonra Carey 2 CD'lik remiks albümü "The Remixes"ı yayınladı. Albümde Carey'nin hit şarkılarının remiks versiyonları ile I Know What You Want yer alıyordu.
2004 yılında Carey bu sefer Jadakiss'e U Make Me Wanna isimli şarkısında eşlik etti. U Make Me Wanna, I Know What You Want kadar başarılı olamasa da yayınlandığı ilk hafta Billboard listelerinde ilk 50'de kendine yer buldu ve bir sonraki hafta 21 numaraya yükseldi.
2005-2007: Parlak günlere geri dönüş
2005 yılında çıkardığı The Emancipation of Mimi albümüyle eski parlak günlerine geri döndü. Eleştirmenlerce de başarılı bulunan albüm dünya çapında yaklaşık 10 milyonluk bir satış gerçekleştirdi. 2005 yılının en çok satan bu albümünden çıkan single'lardan We Belong Together, Amerikan Billboard Hot 100 listesinde 14 hafta bir numarada kalarak büyük bir başarı sağladı. Bunun yanı sıra albümün üçüncü single'ı olarak piyasaya sürülen Shake It Off, "We Belong Together"'ın 1 numaradaki son haftasında 2 numaraya yükselerek bir ilki gerçekleştirerek, Mariah'nın Amerikan listelerinde bir ve iki numarada aynı haftada yer alan ilk kadın sanatçı olmasını sağladı. Bunun yanı sıra Aralık ayının son günlerinde Don't Forget About Us 1 numaraya oturdu ve Mariah Carey böylece 17 tane 1 numara şarkıyla, Elvis Presley ile birlikte en çok 1 numaraya sahip 2. sanatçı oldu.
2006 yılında 3 yıl aradan sonra "The Adventures of Mimi" (Mimi'nin Maceraları) turnesine çıktı.
2007 yılının sonunda vizyona girmesi beklenen, yönetmenliğini Aaron Woodley ve yapımcılığını Lee Daniels'ın yapacağı Tennessee (film) filminin çekimlerini Mart 2007 itibariyle sonlandırdı. Filmin konusu ise şöyle; "İki kardeş (Adam Rothenberg, Ethan Peck) küçükken babalarının onlara kötü davranmasına dayanamayarak Tennessee'den kaçarlar. 10 yıl sonra küçük kardeş kansere yakalandığını öğrenir. Yaşamak için tek umudu babasının vereceği iliktir. Tennessee'ye dönüşleri sırasında yolda Crystal (Mariah Carey) ile tanışırlar. Crystal bir country şarkıcısı olmak istemektedir fakat kocası bunu istememekte, onun ev hanımı olarak kalmasını tercih etmektedir. Bu yüzden kendisine sürekli şiddet uygular. Crystal, Nashville'de şansını denerken iki kardeş babalarını aramaya devam ederler. ".
Mariah Carey'nin ismi henüz belli olmayan 11. stüdyo albümünün 2008 yılının Şubat ayında çıkması bekleniyor. .
Diskografi
Albümler YılKapak resmiAlbümSatış rakamı A. B. D. çapındaDünya çapında 1990 Mariah Carey 8. 80 milyon 17 milyon - 1991 Emotions 3. 571 milyon 12. 5 milyon - 1992 MTV Unplugged EP 2. 9 milyon 9 milyon - 1993 Music Box 9. 150 milyon 28 milyon - 1994 Merry Christmas 4. 80 milyon 16 milyon - 1995 Daydream 9. 89 milyon 25 milyon - 1997 Butterfly 3. 70 milyon 14 milyon - 1998 #1's 4. 55 milyon 15 milyon - 1999 Rainbow 3. 10 milyon 10 milyon - 2001 Glitter 0. 63 milyon 3. 5 milyon - 2001 Greatest Hits 0. 90 milyon 3. 5 milyon - 2002 Charmbracelet 1. 145 milyon 2. 5 milyon - 2003 The Remixes 0. 24 milyon 1 milyon - 2005 The Emancipation of Mimi 5. 9 milyon 10 milyon
Single'lar YılSingleAlbümKapak resmi 1990 Vision of Love Mariah Carey - 1990 Love Takes Time Mariah Carey - 1991 Someday Mariah Carey - 1991 I Don't Wanna Cry Mariah Carey - 1991 There's Got To Be A Way Mariah Carey - 1991 Emotions Emotions - 1992 Can't Let Go Emotions - 1992 Make It Happen Emotions - 1992 I'll Be There MTV Unplugged EP - 1992 If It's Over MTV Unplugged EP - 1993 Dreamlover Music Box - 1993 Hero Music Box - 1994 Without You Music Box - 1994 Anytime You Need A Friend Music Box - 1994 Endless Love
(Luther Vandross ile düet)
Songs
(Luther Vandross albümü)
1994 All I Want For Christmas Is You Merry Christmas - 1994 Joy To The World Merry Christmas - 1994 Miss You Most (At Christmas Time) Merry Christmas - 1994 Jesus Born On This Day Merry Christmas - 1994 O Holy Night Merry Christmas - 1995 Fantasy Daydream - 1995 One Sweet Day
(Boyz II Men eşliğinde)
Daydream - 1996 Open Arms Daydream - 1996 Always Be My Baby Daydream - 1996 Underneath The Stars Daydream - 1996 Forever Daydream - 1997 Honey Butterfly - 1997 Butterfly Butterfly - 1998 Breakdown
(Bone Thugs-N-Harmony eşliğinde)
Butterfly - 1998 My All Butterfly - 1998 The Roof (Back In Time) Butterfly - 1998 Sweetheart
(JD eşliğinde)
#1's - 1998 When You Believe
(Whitney Houston eşliğinde)
#1's - 1999 I Still Believe #1's - 1999 Do You Know Where You're Going To
(Theme From Mahogany)
#1's - 1999 Heartbreaker
(Jay-Z eşliğinde)
Rainbow - 2000 Thank God I Found You
(Joe ve 98 Degrees eşliğinde)
Rainbow - 2000 Crybaby
(Snoop Dogg eşliğinde)
Rainbow - 2000 Can't Take That Away (Mariah's Theme) Rainbow - 2000 Against All Odds (Take a Look At Me Now)
(Westlife eşliğinde)
Rainbow - 2001 Loverboy
(Cameo eşliğinde)
Glitter - 2001 Never Too Far Glitter - 2001 Don't Stop (Funkin' 4 Jamaica)
(Mystikal eşliğinde)
Glitter - 2001 Never Too Far/Hero Medley - - 2001 Last Night A DJ Saved My Life Glitter - 2001 Reflections (Care Enough) Glitter - 2002 Through The Rain Charmbracelet - 2003 Boy (I Need You)
(Cam'ron eşliğinde)
Charmbracelet - 2003 I Know What You Want
(Busta Rhymes ve The Flip Mode Squad eşliğinde)
It Ain't Safe No More
(Busta Rhymes albümü)
2003 Bringin' On The Heartbreak Charmbracelet - 2004 U Make Me Wanna
(Jadakiss eşliğinde)
Kiss of Death
(Jadakiss albümü)
2005 It's Like That The Emancipation of Mimi - 2005 We Belong Together The Emancipation of Mimi - 2005 Shake It Off The Emancipation of Mimi - 2005 Get Your Number
(Jermaine Dupri eşliğinde)
The Emancipation of Mimi - 2005 Don't Forget About Us The Emancipation of Mimi - 2006 Say Somethin'
(Snoop Dogg eşliğinde)
The Emancipation of Mimi - 2006 Fly Like A Bird The Emancipation of Mimi - 2006 Mine Again The Emancipation of Mimi - 2007 Lil' L. O. V. E.
(Bone Thugs-N-Harmony ve Bow Wow eşliğinde)
Strength and Loyalty
(Bone Thugs-N-Harmony albümü)
Düetler
"Endless Love" (Luther Vandross ile düet) (Luther Vandross'un "Songs" albümünden) "Everytime I Close My Eyes" (Babyface ve Kenny G eşliğinde) (Babyface'in "The Day" albümünden) "I Know What You Want" (Busta Rhymes ve The Flipmode Squad eşliğinde) (Busta Rhymes'ın "It Ain't Safe No More" albümünden) "U Make Me Wanna" (Jadakiss eşliğinde) (Jadakiss'in "Kiss Of Death" albümünden) |
