 |
Çetin Altan Doğum tarihi: 22 Haziran 1927 - Doğum yeri: Türkiye - Mesleği: Gazeteci, Yazar
Çetin Altan (22 Haziran 1927, İstanbul) , Türk yazar, gazeteci, köşe yazarı, oyun yazarı ve eski milletvekilidir.
Yaşamı
22 Haziran 1927'de İstanbul'da dünyaya geldi. Galatasaray Lisesi'ni, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. 1943-1944'de Çınaraltı, Varlık, İstanbul ve Kaynak'da şiirleri ve düz yazıları çıktı. İlk kitabı Üçüncü Mevki 1946'da yayınlandı. Ulus gazetesinde muhabir olarak başladığı gazeteciliğe Hür Ses'de fıkra yazarlığı ile devam etti. Daha sonra Halkçı, Tan, Akşam, Milliyet, Yeni Ortam, Hürriyet, Güneş gazetelerinde ve Çarşaf dergisinde köşe yazıları yazdı. 1959 yılında Abdi İpekçi'nin teklifi üzerine Peyami Safa'nın (1899 - 1961) yerine Milliyet gazetesinde yazmaya başlamıştır. Daha sonra Akşam, Hürriyet, Güneş, Sabah, Milliyet gazetelerinde köşe yazıları yazdı. Dünyanın en çok köşe yazısı yazmış yazarlarındandır.
1960'lı ve 1970'li yıllardaki köşeyazıları, Taş, Sömürücülerle Savaş, Suçlanan Yazılar, 'Kahrolsun Komünizm' Diye Diye, Onlar Uyanırken, Kopuk Kopuk, Geçip Giderken, Gölgelerin Gölgesi, Şeytanın Aynaları, Bir Yumak İnsan (1978 Türk Dil Kurumu Ödülü) , Nar Çekirdekleri adlı kitaplarda toplandı.
Altan'ın dört romanı vardır: Büyük Gözaltı (1973 Orhan Kemal Ödülü) , Bir Avuç Gökyüzü, Viski ve Küçük Bahçe. Dördü de Fransızcaya çevrilen bu eserlerden Büyük Gözaltı İsveçce, Yunanca, Bulgarca ve İspanyolca; Bir Avuç Gökyüzü ise İspanyolca ve Romence dillerinde yayınlandı. Büyük Gözaltı Fransız liselerinde seçmeli ders kitabı olarak okutuldu.
Çetin Altan 1965-1969 arasında Türkiye İşçi Partisi'nden milletvekilliği yaptı. Önce dokunulmazlığı kaldırılan, sonra da iade edilen ilk milletvekilidir. Bu dönemdeki anılarını Ben milletvekiliyken adıyla kitaplaştırdı.
Yazarın tümü oynanmış oyunlarından basılı olanlar; Çemberler, Mor Defter, Suçlular, Dilekçe ve Tahtaravalli, basılmamış olanlar ise, Beybaba, Yedinci Köpek, Islıkçı ve Telefon Kimin İçin Çalıyor'dur. Kavak Yelleri ve Kasırgalar'da çocukluk anılarını anlatan Altan'ın Aşk Sanat ve Servet ve Atatürk'ün Sosyal Görüşleri adlı iki incelemesi vardır. Rıza Bey'in Polisiye Öyküleri ile Türk yazınında pek az denenmiş olan polisiye türünde eser veren yazar Zurnada Peşrev Olmaz'da mizahi yazılarını topladı. 2027 Yılının Anıları ise onun fütürist bir çalışmasıdır. Çok yönlü bir yazar olan Altan'ın gezi yazıları Al İşte İstanbul ve Bir Uçtan Bir Uca adlarıyla yayınlandı. Tarihinin Saklanan Yüzü ise onun Osmanlı tarihi üzerine yaptığı bir araştırmadır.
Tüm yapıtlarından örneklerin toplandığı "Seçmeler" 1992'de yayımlandı. 1997'de Seçmeler genişletilerek Dünyada Bırakılmış Mektuplar adıyla tekrarlandı. Son 15 yılın günlük gazete yazıları da Şeytanın Gör Dediği kitabıyla okuyucuya ulaştı. Yazar son olarak çocuklar için özel bir yapıtı gerçekleştirdi, Alfabe. Elli yıllık yazı yaşamında yazılarından ötürü pek çok kez mahkemeye verilen Altan hakkında ağır cezada 300'den fazla dava açıldı. 1972 yılında gözaltı süresi 24 saat olmasına karşın 15 gün gözaltında tutuldu. Üç kez tutuklandı, iki kez mahkum oldu ve iki yıl cezaevinde yattı. Son olarak hakkında 159. Maddeye dayanılarak açılan davada tek celsede beraat etti. Çetin Altan köşe yazılarına Milliyet gazetesinde devam ediyor. Oğulları Ahmet Altan ve Mehmet Altan'dır.
Eserleri
İlk kitabı: Üçüncü Mevki (1946) .
Tiyatro oyunları
Mor Defter, Tahtaravalli, Dilekçe, Çemberler, Bey Baba, Suçlular, Yedinci Köpek, Islıkçı, Telefon Kimin İçin Çalıyor Toplu Oyunlar 1, Mitos Boyut Yayınları, 1994.
RomanlarıBir Avuç Gökyüzü, İnkilap Kitabevi, . BASKI 1998. Küçük Bahçe, İnkilap Kitabevi, . BASKI 1998. Büyük Gözaltı, İnkilap Kitabevi, . BASKI 1999. Viski, İnkilap Kitabevi, . BASKI 1998.
Fütürist romanları2027 Yılının Anıları, Özgür Yayınları, 1999 (2. baskı) .
Siyasal incelemeleriKahrolsun Komünizm Diye Diye Globalleşme, hazırlayan Solmaz Kamuran, İnkilap Kitabevi, 1999. Atatürk'ün Sosyal Görüşleri, İnkilap Kitabevi, . BASKI 1999.
Tarihsel incelemeleriNar Çekirdekleri, İnkilap Kitabevi, . BASKI 1998. Tarihin Saklanan Yüzü, İnkilap Kitabevi, 1998 (1997) . Aşk, Sanat ve Servet, İnkilap Kitabevi.
DenemeleriKopuk Kopuk, İnkilap Kitabevi, . BASKI 2000. Gölgelerin Gölgesi Portreler, İnkilap Kitabevi, . BASKI 2001. Kral Öldü, Yaşasın Kral, Kaf Yayınları, 1999. Şeytanın Aynaları, İnkilap Kitabevi, 1999. Bir Yumak İnsan, İnkilap Kitabevi, 1999. Uçuk, hazırlayan Solmaz Kamuran, Sel Yayıncılık, 1998. Şeytanın Gör Dediği, YKY, 1997. Kadın, Işık ve Ateş, hazırlayan Solmaz Kamuran, YKY, 1998. Yeryüzü Tanrıçaları, İnkilap Kitabevi, 2000. Kullar ve Sultanlar, İnkilap Kitabevi, 2000. İyiki Şu Köyceğiz Var, hazırlayan Solmaz Kamuran, İnkilap Kitabevi, 2001.
Mizah kitaplarıZurnada Peşrev Olmaz, İnkilap Kitabevi, . BASKI 1998. Sobe, hazırlayan Solmaz Kamuran, Kaf Yayınları, 1999.
Gezi kitaplarıAl İşte İstanbul, YKY (yeni baskısı hazırlanıyor) .
Anı kitaplarOnlar Uyanırken-kendisine gönderilen mektuplar- Ben Milletvekiliyken, Kaf Yayınevi, 1999 (1971) . Kavak Yelleri ve Kasırgalar, YKY, 1999 (1992) .
AntolojileriDünyada Bırakılmış Mektuplar, YKY, 1997 (1993) . Seçmeler
Biyografik öyküleriKalem Bahçelerinden Yedi Hayat, YKY, 1999 |
