Celal Nuri İleri
Celal Nuri İleri, Gelibolu mebusu olarak Son Osmanlı Meclisi Mebusanı (1920) arasında yer almış, ardından TBMM'nin ilk 4 döneminde milletvekilliği yapmış gazeteci ve yazardır.
1881'de Gelibolu'da doğan Celal Nuri İleri Mektebi Sultani'yi ve Hukuk Mektebi'ni bitirdi. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanından sonra İkdam Gazetesi, Le Courrier d'Orient, Jeune Turc gazetelerinde ve İçtihat Dergisinde incelemeler yayınladı. Ocak 1918'de çıkarmaya başladığı Ati Gazetesi İstanbul hükümetlerini eleştiren yayını dolayısıyla kapatıldı. 30 Ocak 1919'da yayımlamaya başladığı İleri Gazetesi'nde Milli Mücadele'yi destekledi. Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'na Gelibolu milletvekili olarak girdi; İstanbul'un işgalinden sonra Mart 1920'de İngilizler tarafından tutuklanarak Malta'ya sürüldü. Kasım 1920'de serbest bırakıldı, Gelibolu (1920-1927) ve Tekirdağ (1927-1935) milletvekili olarak TBMM'de bulundu. 1924 Anayasası'nı hazırlayan komisyonda başkan ve raportör olarak görev yaptı. 2 Kasım 1938'de İstanbul'da öldü.
İttihad-ı İslam (1913) , İlel-i Ahlakiyemiz (1916) , Türkçemiz (1916) , Kara Tehlike (1918) , Taç Giyen Millet (1923) , Türk İnkılabı (1926) gibi eserleriyle II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinin fikir hayatında etkili oldu.
Kaynakça:
Baskısı Yapılan Başlıca Eserleri:
Türk Inkılabı, haz. Recep DUYMAZ, İstanbul 2000. Devlet ve Meclis Hakkında Musahabeler, haz. Halit Erdem OKSAÇAN, İstanbul 2007. |
