 |
Aliya İzzetbegoviç (8 Ağustos 1925, Şamats - 19 Ekim 2003, Saraybosna) , Boşnak lider. Bilge Kral lakabıyla tanınır.
Aynı adı taşıyan dedesi Aliya İzzetbegoviç, Üsküdar'da askerlik yaparken tanıştığı Türk kızı Sıdıka Hanım ile evlenmiştir. Dede İzzetbegoviç, Sıdıka Hanım ile evlendikten sonra Şamats'a geri döner. Bu evlilikten beş erkek çocukları dünyaya gelir. Aliya'nın babası Mustafa da Şamats'ta doğmuştur.
Aliya İzzetbegoviç, 8 Ağustos 1925'te Şamats'ta ( Bosanski Samac ) doğduktan 2 yıl sonra ailesi Saraybosna'ya ( Sarajevo ) taşınır. Aliya İzzetbegoviç anılarında, "6 yaşındayken Kur'an kursuna başladığını ve çocuk olmasına rağmen sabah namazlarını camide kıldığını" anlatır.
II. Dünya Savaşı sırasında Genç Müslüman ( Mladi Muslimani ) birliğine katıldı. Bu birlik hem anti-komünist hem de anti-faşist bir yapıdaydı. Aynı zamanda Alman Nazi birliklerine ve komünist örgütlere karşı savaşıyordu. Bu eylemleri yüzünden, Komünist Parti başkanı Josip Broz Tito, Aliya'yı Yugoslavya devletinin kuruluşundan sonra, 1946 yılında 3 yıl sürgün hapsine gönderdi . Serbest kaldıktan sonra Saraybosna'da hukuk okumaya başladı ve siyasi faliyetlerini sürdürdü.
Alyia İzzetbegoviç 1990`dan 1992'ye kadar Bosna-Hersek Eyalet Cumhuriyeti`nin Cumhurbaşkanlık görevini üstlendi. 1992 yılında uluslararası tarafsız gözlemcilerin kontrolü altında yapılan bir serbest referandum sonucunda Bosna-Hersek Cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etmiştir. 1992-2000 yılları arasında 7 kişilik Ortak Devlet Başkanlığı Konseyi'nin başkanlığını yaptı.
Sevenleri tarafindan "Bilge Kral" lakabı verilen İzzetbegoviç, 24 yaşında iken komünist dönem Yugoslavyasında İslamcılık suçlaması nedeniyle 4 sene cezaevinde yatmıştı. Cezaevi yıllarının sağlık problemlerinin artmasına yol açtığı belirtiliyor.
Aliya İzzetbegoviç Bosna Savaşı'nda (1992-1995) anahtar bir rol oynamıştır.
14 Aralık 1995 - Aliya izzetbegoviç, Slobodan Milosevic ve Franjo Tudman, Dayton Antlaşmasını imzadılar. Bosna Savaşı sonuçlandı.
Bazı eserleriDoğu ve Batı Arasında İslam İslam Manifestosu Tam metni İngilizce (pdf)
Boşnakça olarak eserleriGovori i pisma, Alija Izetbegovic, SDA, 1994 Rat i mir u Bosni i Hercegovini (Biblioteka Posebna izdanja) , Alija Izetbegovic, Vijece Kongresa bosnjackih intelektualaca, 1998 Moj bijeg u slobodu: Biljeske iz zatvora 1983-1988 (Biblioteka Refleksi) , Alija Izetbegovic, Svjetlost, 1999 Islamska deklaracija (Mala muslimanska biblioteka) , Alija Izetbegovic, Bosna, 1990 |
