 |
Ahmet Tevfik Paşa (doğumu; 11 Şubat 1845 - ölümü; 8 Ekim 1936) II. Abdülhamit ve devamla V. Mehmet Reşat saltanatında, 13 Nisan 1909 - 5 Mayıs 1909 tarihleri arasında, VI. Mehmet Vahdettin saltanatında ve İstanbul'un işgal altında bulunduğu dönemde 11 Kasım 1918 - 3 Mart 1919 ve 21 Ekim 1920 - 4 Kasım 1922 tarihleri arasında, üç dönemde (esasen beş dönem) toplam iki yıl dört ay yirmi dokuz gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Aynı zamanda son Osmanlı sadrazamıdır.
Kırımlı Ferik İsmail Hakkı Paşa'nın oğludur. Subayken askerden ayrılarak Babıali Tercüme Odası'na girdi. 1872'den sonra çeşitli dış görevlerde bulundu, Atina ve Berlin'de elçilik yaptı. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanından sonra Meclis-i Ayan üyeliğine atandı. 31 Mart Olayı sırasımda istifa eden Hüseyin Hilmi Paşa'nın yerine sadrazamlığa getirldi. Hareket Ordusu'nun İstanbul'a girerek denetimi ele geçirmesi ve II. Abdülhamid'i tahttan indirmesi üzerine istifa etti. Daha sonra Londra elçiliğine atandı.
I. Dünya Savaşı'ndan sonra Ahmed İzzet Paşa'nın istifası üzerine ikinci kez sadrazamlığa getirildi. Ocak 1919'da padişaha yakın kişilerden oluşan yeni bir hükümet kurdu. Ama bu değişikliğin Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nı tatmin etmemesi üzerine istifa etmek zorunda kaldı. Paris Barış Konferansı'nda (1919) Osmanlı heyetine başkanlık etti. 21 Ekim 1920'de Damat Ferit Paşa'nın yerine sadrazamlığa getirildi. Görevi sırasında Ankara Hükümeti'ne, Londra Konferansı'na (Şubat-Mart 1921) birlikte katılmayı önerdi, ama Mustafa Kemal'in bunu reddetmesi üzerine konferansta Ankara Hükümeti'ni Bekir Sami Bey, İstanbul Hükümeti'ni ise Tevfik Paşa temsil etti. Konferans sırasında Türkiye'nin tek temsilcisinin Ankara Hükümeti olduğunu belirterek sözü Bekir Sami Bey'e bıraktı.
1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasından sonra istifa etti (4 Kasım 1922) . 1934'te Okday soyadını aldı.
|
